Prikkelbare darmen? Deze gids tegen pds zorgt voor beterschap

PDS of languit het prikkelbare darm syndroom is in de westerse landen een vaak voorkomende “aandoening“ van de darmen die spijtig genoeg geen eenvoudige behandeling treft aangezien de oorzaken verschillen van persoon tot persoon.

Vaak krijgen personen de diagnose van pds, languit prikkelbare darm syndroom, wanneer geen specifieke oorzaak gevonden is voor de aanslepende darmklachten.

Dit resulteert in heel wat frustratie aangezien de patiënt geen idee heeft wat hij kan doen om beterschap te ondervinden.

Wat is een prikkelbare darm

Prikkelbare darmen is een conditie waar de darmwand chronisch ontstoken staat. Het komt wel eens voor dat iemand met een buikgriepje tijdelijk last heeft van klachten zoals diarree en buikkrampen. Gelukkig is ons lichaam een zelf helend organisme waardoor de lichte ontsteking in de darmwand met de dag heelt.

Echter wanneer de ontsteking blijft aanhouden (door triggers en bepaalde voedingsmiddelen) en klachten enkel erger worden, wordt de stempel PDS gezet.

Een gezonde darmwand

De darmen zijn een fascinerend orgaan. Ze bestaan uit een muur van darmvingers welke vitaminen en mineralen opnemen zodat deze in de bloedbaan terecht komen. Ook bevatten onze darmen miljarden darmbacteriën. Dit heet onze darmflora.

Honderden verschillenden stammen van darmbacteriën leven in onze darmen en helpen onze voeding te verteren. Zelfs “slechte” bacteriën zoals de E. coli hebben een plaats in een gezonde darmwand. Wanneer de balans tussen goede- en slechte darmbacteriën verdwijnt komen problemen opdagen.

Een prikkelbare en lekke darm

Een studie² aan het Department of Internal Medicine, Division of Gastroenterology, Clinical Hospital Centre, Rijeka, Croatia, toont aan dat personen met pds, spastisch colon, een verstoorde darmflora hebben en in enkele gevallen hevig beschadigde darmvingers en darmwand². In zo een geval spreken we van een lekke darm.

De darmvingers vormen een muur waardoor bacteriën, schimmels en onverteerbare voeding niet in de bloedbaan kunnen vallen.

Dit is een duidelijk voorbeeld van een lekke darm waar de darmvingers aanzienlijk dunner en kleiner zijn. Miniscule gaten ontstaan in de darmwand waar bacteriën toegang krijgen tot de bloedbaan.


Voedingsdeeltjes kunnen letterlijk door de darmwand vallen, rechtstreeks in de bloedbaan, waardoor niet enkel darmklachten kunnen ontstaan maar ook klachten in ons gehele lichaam. Denk aan hoofdpijn, gewrichtspijnen en voedseltekorten.

De darmvingers hebben namelijk als doel om verteerd voedsel op te nemen en te transporteren in de bloedbaan. Maar wanneer de darmvingers beschadigd zijn, kunnen te grote voedseldeeltjes, bacteriën en gist in de bloedbaan terecht komen. Dit zorgt voor ontsteking doorheen het lichaam en kan resulteren in voedselallergiën. Ons lichaam kan namelijk niet om met te grote voedseldeeltjes en zal deze onschadelijk trachten te maken.

Dit proces om deze te grote voedseldeeltjes onschadelijk te maken, waarvan ik de medische termen u zal besparen, zorgen voor ontsteking in de bloedbaan en komen met een waslijst aan klachten. Hieronder de meest voorkomende klachten:

  • Chronische vermoeidheid
  • Minder concentratievermogen
  • Hoofdpijn
  • Schimmelnagels en tong
  • Gewrichtsklachten
  • Wederkerende infecties

Het jammere aan de zaak is dat weinigen erbij stil staan dat hun lekke darm de oorzaak is van bovenstaande klachten.

De oorzaken van pds

Hoe krijg je nu prikkelbare darmen? Dit gebeurt zelden van de ene op de andere dag. Maanden tot zelfs jaren kunnen nodig zijn om de darmwand tot chronische ontsteking te brengen. Studies tonen aan dat personen met prikkelbare darmen 1 ding gemeen hebben, namelijk een verstoorde darmflora.

Bij een persoon die een gezonde darmflora heeft bestaat deze uit een bepaalde balans. Deze darmbalans bestaat grotendeels uit goede bacteriën tot wel meer dan 70% waar de overige 30% uit slechte bacteriën bestaan. Zo kunnen de goede bacteriën de slechte in toom houden.

Wanneer de goede bacteriën de minderheid krijgen en de darmflora verstoord geraakt (ook wel bekend als dysbiose) zullen de slechte bacteriën overwoekeren en schadelijke zuren uitscheiden welke de darmwand hevig doet ontsteken en zo geraakt de darmwand beschadigd waar in tijd PDS ontstaat.

Nu je begrijpt dat prikkelbare darmen ontstaan door een verstoorde darmflora is het verstandig om na te gaan wat voor een verstoorde darmflora zorgt…

Oorzaak 1: (overmatig) gebruik van antibiotica

DISCLAIMER: ik ben geen arts en mag geen advies geven omtrent medicatie. Voor advies omtrent medicatie, gelieve uw arts te consulteren.

Antibiotica werd vroeger voorgeschreven als snoepjes voor de simpelste zaken zoals een verkoudheid. Op de dag van vandaag is dit anders en zullen artsen enkel antibiotica voorschrijven wanneer de conditie ernstig is.

Antibiotica verwoest letterlijk onze darmflora. Gelukkig wordt antiobiotica enkel nog voorgeschreven wanneer nodig.

Antibiotica dood bacteriën. Dus best handig bij een infectie die moeilijk heelt. Echter dood antibiotica ook darmbacteriën. Ja, je leest het goed, de goede darmbacteriën welke cruciaal zijn om onze darmflora gezond te houden.

Studies tonen het negatief effect van antibiotica op onze darmflora. En daarom is het juist zo gevaarlijk. Een kuur van 10 dagen kan de darmflora ernstig uitdunnen waardoor de slechte darmbacteriën de kans krijgen om te overwoekeren.

En zo wordt de darmwand stillaan aangetast en prikkelbaar. Persoonlijk heb ik zelf pds gekregen na 2 zware antibiotica kuren voor een blaasontsteking. In combinatie met enkele voedselintoleranties (meer hierover later) kreeg ik last van chronische darmklachten.

Oorzaak 2: Overwoekering van gist

Gist is ook een normaal onderdeel van onze darmflora, dan wel in beperkte mate. Maar wanneer gist gaat overwoekeren zal ook dit de gezonde darmflora onderdrukken en uitroeien met een dysbiose als gevolg.

In zowat alles zit gist. Gebak, brood, koekjes, deegwaren en noem maar op. Niks mis met en super lekker! Maar wanneer je hoge hoeveelheden suiker- en deegwaren gaat consumeren, zal jouw darmflora hierdoor aangetast worden. En stukje bij stukje zal gist de overhand krijgen.

Gist beperken is de boodschap.

Oorzaak 3: parasieten

Met parasieten bedoel ik niet je broer met zijn zoon die in jouw huis gaat wonen zoals in de bekende sitcom met Charlee Sheen. Neen, parasieten zijn kleine (soms niet zichtbaar met oog) pathogenen wezens welke letterlijk me-eten bij zijn gast.

Vaak loop je ze op uit vervallen vlees, vis of uit onzuiver water. Bepaalde landen zijn nog niet gesofistikeerd als het over waterkwaliteit gaat. In zulke landen is het mogelijk dat je een parasiet oploopt van kraantjeswater.

Alweer zal ook dit wezen de darmflora aantasten. En na maanden tot zelfs jaren kunnen chronische darmklachten ontstaan.

Oorzaak 4: voedselintoleranties en allergieën

Nog een veel voorkomende oorzaak van het prikkelbare darm syndroom zijn voedselintoleranties en voedselallergieën.

Er is een verschil tussen een voedselintolerantie en een allergie. Bij een intolerantie heeft jouw lichaam onvoldoende enzymen om het specifieke voedingsmiddel af te breken en te verteren.

Bij een allergie zal het immuunsysteem dit voedsel als slecht aanzien en voor ontstekingsreacties zorgen. In beide gevallen wordt het voedingsmiddel niet goed verteerd en zal deze rotten in de maag en darmen. Een waar eetfestijn voor slechte darmbacteriën…

De meest voorkomende voedselintoleranties zijn zuivel, ei en gluten. Maar je kan voor elke voedingsmiddel intolerant zijn. Zelfs voor zalm en walnoten. Zelf heb ik jaren geleden een bloedafname laten doen voor een voedselintolerantie test. Het resultaat was 41 intoleranties van de 90 geteste voedingsmiddelen.

Oorzaak 5: (overmatig) gebruik van alcohol

Niks mis met een lekker wijntje op vrijdagavond. Het kan je zware week doen vervagen en persoonlijk word ik happy van alcohol. Maar let op met overmatige consumptie van alcohol. Het bevat namelijk veel gist en is destructief voor de gezonde darmflora.

Alcohol zal niet op een weekje je darmflora ernstig aantasten. Bij dagelijks gebruik en dit voor een lange periode kan dit wel het geval zijn.

Welke symptomen dagen op bij spastisch colon

De symptomen en klachten bij het prikkelbare darm syndroom zijn typische klachten zoals:

  • Darmkrampen, buikkrampen
  • Buiksteken
  • Opgeblazen gevoel
  • Diarree
  • Constipatie
  • Overmatige winderigheid
  • Misselijkheid

De ene met prikkelbare darmen heeft dan meer last van diarree waarbij de andere constipatie vertoont. Sommigen hebben afwisselend last van beiden…

Iedereen heeft wel eens last van bovenstaande klachten. Wanneer je te veel gegeten hebt op een diner. Dit wil niet zeggen dat je prikkelbare darmen hebt omdat je eens nu en dan last hebt van constipatie…

Het is pas wanneer bovenstaande klachten dagelijks voorkomen en geen arts een specifieke oorzaak kan vinden dat de diagnose prikkelbare darm syndroom gesteld wordt. Vaak is de diagnose foutief omdat er niet dieper onderzocht wordt naar de echte oorzaken van de darmklachten.

De klachten en symptomen bij prikkelbare darmen lopen vaak uiteen van misselijkheid tot problemen met het stoelgangspatroon

In feite komt het vaak voor dat personen met PDS een voedselintolerantie hebben (zoals lactose intolerantie) waardoor deze een opgeblazen gevoel, buikkrampen, winderigheid en constipatie of diarree krijgen.

Dan kan het zijn dat je de diagnose PDS krijgt maar in feite heb je “gewoon” een voedselintolerantie voor lactose. Wat wil zeggen een tekort aan het enzym lactase² waardoor je niet goed melksuikers kan verteren. In dit geval kan lactose vermijden de oplossing zijn en hoef je verder niet al te veel aanpassingen te maken.

De realiteit toont aan dat vaak meerdere oorzaken voor de klachten zorgen. Aangezien de oorzaken persoonsgebonden zijn dien je zelf te onderzoeken wat jouw precieze oorzaken zijn.

De behandeling van prikkelbare darmen

Terug in 2010 ging ik voor de 2de keer langs in het ziekenhuis voor een colonoscopie. Dit is een darmonderzoek waar de chirurg met een mini- camera in de darm kijkt. Met als doel om te kijken of er mogelijke poliepen of ernstige stoornissen in de darm wordt gevonden.

Het is een niet zo fijne uitstap waar je de dag op voorhand laxeermiddelen dient in te nemen om de darmen te spoelen en te legen. Het wordt vaak gedaan wanneer een huisarts geen directe oorzaken kan vinden voor jouw prikkelbare darmen.

Het resultaat van het onderzoek was dat ik perfect gezond was. Er werden geen poliepen of andere mogelijke oorzaken gevonden. De chirurg vertelde me dat er niks mis met mij was en ik terug naar huis mocht gaan. Het feit dat mijn darm gloedrood stond werd zelfs niet op tafel gelegd…

Dus mocht ik het ziekenhuis verlaten met een nieuw voorschriftje voor een middel met magnesium wat werkelijk geen hol hielp.

Bovenstaand scenario is typisch en het frustrerende is dat je opnieuw geen stap verder bent. Het goede nieuws is dat je wel degelijk maatregelen en aanpassingen kan doen om jouw prikkelbare darmen te helen.

Het slechte nieuws? Je moet er wat voor doen. Iedereen is anders en kan dan ook anders reageren op een bepaald voedingsmiddel. Je zal dus zelf moeten kijken welke voeding een trigger is voor jouw klachten en deze in de toekomst vermijden.

De 2 cruciale factoren voor de behandeling van spastisch colon

Om op termijn een vermindering van klachten te zien dien je 2 zaken te doen:

De ontsteking van het darmweefsel verminderen

Ondertussen weet je al dat personen met prikkelbare darmen een ontstoken darmwand hebben en beschadigde darmvingers wat op termijn voor lekke darmen zorgt. Het eerste wat je best doet is jouw darmwand rust gunnen zodat deze kan herstellen en de chronische ontsteking kan afnemen.

Net zoals je een schaafwonde op je arm hebt, wil je extra irritatie vermijden


Dit doe je door tijdelijk moeilijk verteerbare voeding te vermijden. Welke voeding dit is lees je zo dadelijk.

Ga je tijdelijk deze voeding vermijden, zal je darmwand minder irritatie ontvangen waardoor deze langzaam kan herstellen. Dit proces kan maanden tot zelfs jaren in beslag nemen dus wees geduldig en maak er een nieuwe levensstijl van.

De darmflora zich laten herstellen.

Studies² tonen aan dat personen met het prikkelbare darm syndroom een verstoorde darmflora hebben. De balans tussen goede en slechte darmbacteriën is verdwenen waardoor de slechte darmbacteriën en gist de overhand kunnen krijgen.

Je bent vast en zeker bekend met het feit dat onze darmen onze 2de brein zijn. Dit komt doordat 90% van de serotonine productie in de darmen plaatsvindt. Voornamelijk de goede darmbacteriën hebben hier een belangrijke rol in.

De goede darmbacteriën hebben ook een belangrijke rol voor ons immuunsysteem². Ze doden mogelijke pathogene organismen waardoor we minder snel ziek worden.

Het is dus belangrijk om de darmflora zich te laten herstellen zodat de goede darmbacteriën terug de overhand krijgen.

Ook dit kan je verwezenlijken door je voedingspatroon aan te passen. Door verse groenten en fruit te consumeren, welke van nature zachte oplosbare vezels bevatten en de darmflora kunnen helpen herstellen.

Vermijd suikerrijke producten zoals deegwaren en koekjes, welke de slechte darmbacteriën voeden. Meer voedingstips vind je verder in dit artikel.

Middeltjes voor prikkelbare darmen

Voor we het belangrijkste onderdeel van dit artikel bekijken (wat wel en niet te eten bij prikkelbare darmen) wil ik het kort hebben over middeltjes of shortcuts die mogelijk kunnen helpen. Middelen zoals actieve kool, pepermuntolie en magnesium kunnen mogelijks tijdelijk verlichting brengen van uw klachten.

Het probleem met deze middeltjes is dat ze niks doen aan de oorzaken van jouw klachten. Pepermuntolie slikken doet niks aan het feit dat 70% van de wereldbevolking geen melk kan verdragen². En dus melk blijven consumeren, wanneer je hier intolerant voor bent, zal je niet verder helpen noch de inname van verschillende middeltjes, pillen en poeders.

Voor die reden vind ik het belangrijk om de vermelden dat het cruciaal is om jouw focus te leggen op het vinden en aanpakken van jouw oorzaken. Uiteraard vergt dit meer energie dan simpelweg een pil innemen maar op lange termijn zal het zijn resultaten opleveren.

Meerdere studies tonen aan dat yoghurt met bifidum (darmbacteriën) dagelijks innemen kan helpen voor mensen met het prikkelbare darm syndroom. Helaas Kunnen velen met gevoelige- en prikkelbare darmen geen yoghurt verdragen mede door de hoge hoeveelheid lactose.

Dus vergeet even een shortcut te zoeken en een fortuin aan pillen en poeders te spenderen. Leg de focus op het belangrijkste aspect bij de behandeling van jouw prikkelbare darmen namelijk wat je eet.

Het prikkelbare darm dieet

Ok, je weet dat je darmwand chronische irritatie heeft en je wil deze rust gunnen zodat deze kan herstellen… Hoe doe je dit? Door tijdelijk moeilijk verteerbare voeding te vermijden. Het principe is eenvoudig maar allesbehalve simpel.

Feit is dat zelfs gezonde voeding zoals zuivel en brood je darmwand kan irriteren… Lactose en gluten staan hoog op de lijst van voedselintoleranties maar zelfs wanneer een voedingsmiddel deze stoffen niet bevat kan het voor irritatie zorgen… Voornamelijk door de soort van vezels…

Vezels bij het prikkelbare darm syndroom

Er zijn 2 soorten vezels:

Vezels oplosbaar in water

Vezels Onoplosbaar in water

De oplosbare vezels zijn goed voor je darmwand aangezien deze vocht opnemen en een zachte vorm aannemen welke de darmwand niet irriteert. Deze vezels vind je terug in fruit en groenten. Prima.

De zachte en oplosbare vezels uit groenten en fruit zijn goed voor de darmwand en voeden de darmflora

De onoplosbare vezels zijn hard en schraal. Deze snijden als het ware in de darmwand waardoor je extra irritatie ontvangt met klachten zoals diarree, buikkrampen en steken als gevolg. Deze vezels vind je terug in graanproducten zoals brood, rijst en pasta.

Probeer de onoplosbare vezels tijdelijk te beperken en meer oplosbare vezels te consumeren. Verder zijn er voedingsmiddelen welke bij velen met prikkelbare darmen voor klachten zorgen. Deze wil je uiteraard beperken/ vermijden.

Te vermijden voeding bij PDS (wat niet te eten bij prikkelbare darmen):

Beperk of vermijd deze voeding

  • Melkproducten (melk, kazen, room, ijsjes)  
  • Graanproducten (brood, rijst, pasta)
  • Aardappelen
  • peulvruchten
  • straffe kruiden
  • sterke thee en koffie
  • producten met veel bewaarmiddelen en kleurstoffen
  • Deegwaren
  • Koekjes
  • Ui en knoflook (bevatten veel inuline)
  • Frisdranken
  • Alcoholische dranken
  • Pinda’s
  • Cashewnoten (veel gist)
  • Eieren (hoog op de intolerantie lijst)

Handige lijst met alternatieven voor moeilijk verteerbare voeding in de mailbox ontvangen?

Voornamelijk suikerrijke voeding is een boosdoener bij PDS aangezien het de slechte darmbacteriën voedt. Je wil dus tijdelijk koolhydraat arm gaan eten en suikers beperken.

Wat mag ik wel nog eten bij prikkelbare darmen?

Wanneer je graanproducten en suikers gaat beperken schiet er niet veel over om te eten. Er zijn zat alternatieven. Eet meer groenten, fruit, mager vlees, vis en plantaardige vetten.

In plaats van boterham met kaas als ontbijt kun je een heerlijke smoothie maken met aardbeien, frambozen, kokosolie en enkele walnoten.

Als lunch en avondmaal vervang je simpelweg patat met meer groenten zoals erwten, sperziebonen, witte bonen samen met een stuk vis of mager vlees.

Een zelfgemaakte dressing van olijfolie, citroensap, klein beetje mosterd en peper tovert een saai gerecht in een feestmaaltijd.

Mocht je inspiratie nodig hebben of kant en klare gerechten voor prikkelbare darmen wensen, kan ik jou ons boek “darmsparend eten” aanraden. Hierin ontdek je heerlijke darmsparende maaltijden vrij van gluten, lactose, caseïne en ei, inclusief kookinstructies zodat jouw darmwand de kans krijgt zich te herstellen zonder honger te lijden of een gevoel van gemis te hebben.

Nawoord

Er zijn wel degelijk acties die u vandaag kunt doen om beterschap te ondervinden en uw klachten te verminderen. Dit vergt tijd en inspanning. Iedereen is anders en heeft potentieel een verschillende oorzaak.

Met een aanpassing van jouw voedingspatroon zal je beterschap ondervinden van je prikkelbare darmen. Eens je darmwand en darmflora zich hersteld hebben, kan je langzaam terug moeilijk verteerbare voeding in jouw voedingspatroon introduceren.

Onthoud om steeds naar jouw lichaam te luisteren. Wanneer je telkens opnieuw last krijgt bij het eten van een specifiek voedsel, is dit een teken dat jouw lichaam hier niet tegen kan. Dat specifiek voedsel kan je best permanent uit jouw voedingspatroon bannen.

Disclaimer: dit artikel over prikkelbare darmen is louter informatief en is geen medisch advies. De informatie uit dit artikel kan dan ook geen vervanging zijn voor het advies van uw arts.

Mocht je vragen of opmerkingen hebben, kan je deze steeds delen via het reactieformulier onderaan de pagina. Ken je iemand die geholpen kan worden met dit artikel? Stuur ze dan door via Facebook of Twitter via onderstaande knoppen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

15 − 13 =

error: Content is protected by the EU Copyright law Directive 2006/115/EC !!